چهارشنبه , ۵ آبان ۱۴۰۰
امضای دیجیتال

امضای دیجیتال چیست و چه کاربردی دارد؟

امضای دیجیتال چیست ؟ آیا تا حالا از خودتان پرسیده‌‌اید احراز هویت پیام‌های دیجیتالی که در سطح اینترنت ارسال یا دریافت می‌کنید، چگونه تایید می‌شود؟ اگر این پرسش‌ها برای شما هم پیش آمده، بهتر است بدانید که امضای دیجیتال همان تکنیکی است که نشان می‌دهد یک پیام یا تراکنش توسط چه کسی انجام شده است. امنیت امضای دیجیتال از طریق الگوریتم‌های رمزنگاری (تکنیک‌های ریاضی) تامین می‌شود. این همان روشی است که در رمز ارزها هم مورد استفاده قرار می‌گیرد و توانسته امنیت بالایی به ارزهای دیجیتال بدهد.

در ادامه، با اکسکوینو همراه باشید تا بدانیم امضای دیجیتال چیست و چه کاربردهایی دارد.

امضای دیجیتال چیست؟

امضای دیجیتال را می‌توان اثر انگشت دیجیتالی هر فرد دانست که با روش‌های رمزنگاری (تکنیک‌های ریاضی) ساخته می‌شوند. از امضای دیجیتال برای اعتبارسنجی صحت یک پیام، نرم‌افزار یا سند دیجیتالی استفاده می‌شود. امضای دیجیتال، معادل همان امضای روی کاغذ یا مهر است؛ اما امنیت بیشتری را نسبت به روش‌های مرسوم به کاربران ارائه می‌دهد. هدف اصلی امضای دیجیتال، بر طرف ساختن مشکل جعل یا تغییر هویت در ارتباطات دیجیتالی است.

اگر در همین ابتدا می‌خواهید بدانید که اهمیت امضای دیجیتال چیست، باید بگوییم که این امضا، اطمینان بیشتری را در مورد مبدا ارسال، هویت و وضعیت یک تراکنش یا پیام دیجیتال فراهم کند. همچنین، امضای دیجیتال می‌تواند نشان دهد که طرف امضاکننده با رضایت کامل این کار را انجام داده است. امضای دیجیتال در بسیاری از کشورها، ارزش قانونی همان امضای سنتی را دارد.

موارد مصرف امضای دیجیتال چیست؟

امضای دیجیتال به‌عنوان یک الزام قانونی

 در بلاک چین، امضاکنندگان از کلید خصوصی خود برای امضای قراردادهای دیجیتال استفاده می‌کنند؛ به این معنا که کاربران در زمان ارسال وجوه دیجیتالی‌شان برای دیگر اعضا، آن را امضا می‌کنند؛ از این رو، کاربران می‌توانند از امضای دیجیتالی به‌عنوان یک مدرک استفاده کنند که صحت و اعتبار تراکنش‌های آن‌ها را تایید می‌کند.

استفاده از روش چندامضایی در صرافی‌های رمز ارز

 یک روش امضای دیجیتال است که در آن، به امضای دیجیتال بیش از یک طرف برای تایید تراکنش‌ها نیاز است. این امضای مشترک به معنی آن است که هیچ طرفی به‌تنهایی و بدون اطلاع حداقل یک طرف دیگر، نمی‌تواند به کیف پول رمز ارز دسترسی داشته باشد.

کاربردهای امضای دیجیتال

حالا بهتر است به این پرسش پاسخ دهیم که کاربردهای امضای دیجیتال چیست؟ صنایع مختلفی از فناوری امضای دیجیتال برای ساده‌سازی فرایندها و ارتقای یکپارچگی اسناد و داده‌های خود استفاده می‌کند. در ادامه، مهم‌ترین صنایعی را که از امضای دیجیتال استفاده می‌کنند بررسی می‌کنیم.

دولت

 دفتر انتشارات دولت آمریکا ، نسخه‌های الکترونیکی از بودجه، قوانین خصوصی و عمومی و طرح‌های کنگره را با استفاده از امضای دیجیتال منتشر می‌کند. دولت‌ها در سراسر جهان، از امضای دیجیتال در زمینه‌های مختلفی استفاده می‌کنند که می‌توان به پردازش اظهارنامه‌های مالیاتی، تایید اعتبار تراکنش‌های کسب‌و‌کار به دولت (B2G)، تصویب قوانین و مدیریت قراردادها اشاره کرد. اغلب نهادهای دولتی در زمان استفاده از امضای دیجیتالی، باید قوانین و استانداردهای سخت‌گیرانه‌ای را رعایت کنند.

نظام سلامت

 در صنعت بهداشت و درمان، از امضای دیجیتال برای ارتقای بهره‌وری روش‌های درمانی، فرایندهای اداری، تقویت یکپارچگی داده‌ها، تجویز الکترونیک و پذیرش در بیمارستان‌ها استفاده می‌شود.

ساخت و تولید

 شرکت‌های تولیدی از امضای دیجیتال برای افزایش سرعت فرایندها مثل طراحی محصول، ضمانت کیفی، ارتقای توان تولید، بازاریابی و فروش بهره می‌گیرند.

شرکت‌های خدمات مالی

در صنعت مالی از امضای دیجیتال برای قراردادها، بانک‌داری آنلاین، پردازش وام‌ها، اسناد بیمه، وام رهن مسکن و بسیاری از موارد دیگر استفاده می‌شود.

انواع امضای دیجیتال

حالا که با مفهوم و کاربردهای امضای دیجیتال آشنا شدید، بهتر است بدانید که انواع امضای دیجیتال چیست. امضاهای دیجیتال بر اساس نوع فناوری که در آن‌ها استفاده می‌شود، در سه دسته قرار می‌گیرند که بهتر است با آن‌ها آشنا شوید.

امضای دیجیتال ساده

اما نوع ساده امضای دیجیتال چیست؟ امضای دیجیتال ساده به دلیل اینکه با تکنیک‌های رمزنگاری محافظت نشده است، ساده‌ترین شکل امضاهای دیجیتال است. از نمونه‌های امضای دیجیتال می‌توان به امضای ایمیلی اشاره کرد که اغلب از آن در انتهای ایمیل‌ها استفاده می‌کنیم یا فرم شرایط و سیاست‌ها که در زمان نصب یک نرم‌افزار، نمایش داده می‌شود. امضای دیجیتال ساده دارای معایبی است. این نوع از امضای دیجیتال به دلیل اینکه از تکنیک‌های رمزنگاری استفاده نمی‌کند، نمی‌تواند هویت امضاکننده یا تغییراتی که ممکن است پس از امضا شدن یک سند دیجیتال در آن اعمال شده باشند را نشان دهد. به‌علاوه، جعل یا کپی امضای دیجیتال ساده، آسان است؛ به همین دلیل، امضای دیجیتال ساده در زمینه قانونی بودن و امنیت، معایبی دارد.

امضای دیجیتال پایه

امضای دیجیتال پایه تفاوت چندانی با امضای دیجیتال ساده ندارد. اما مزیت این نوع امضای دیجیتال نسبت به نوع ساده امضای دیجیتال چیست؟ امضای دیجیتال پایه می‌تواند تغییرات اعمال شده پس از امضای سند دیجیتال را نشان دهد؛ با این حال، امضای دیجیتال پایه هم نمی‌تواند امنیت هویت افراد را تضمین کند.

اگرچه برای ساخت امضای دیجیتال پایه از روش‌های رمزنگاری نامتقارن ( استفاده همزمان از کلید عمومی و خصوصی برای رمزگذاری داده‌ها) استفاده می‌شود، سرویس‌هایی که خدمات امضای دیجیتال پایه را ارائه می‌دهند، نمی‌توانند هویت کاربران را اعتبارسنجی کند. به‌علاوه، فرایند امضا کردن از طریق روش احراز هویت دو عاملی انجام نمی‌شود. در نتیجه، اسنادی که با امضای دیجیتال پایه امضا می‌شوند، بار قانونی لازم را ندارد.

امضای دیجیتال پیشرفته

امضای دیجیتال پیشرفته، ایمن‌ترین امضای دیجیتال است و بار قانونی آن معادل امضای کاغذی است. این نوع از امضای دیجیتال با استفاده از فناوری رمزنگاری نامتقارن و استفاده از کلید عمومی ساخته می‌شوند. به‌علاوه، هرگونه تغییری که پس از امضا شدن سند توسط امضا‌کننده، در آن اعمال شده باشد، به سادگی قابل تشخیص خواهد بود. ویژگی مهم ارائه‌دهندگان خدمات امضای دیجیتال پیشرفته، امکان اعتبارسنجی هویت کاربران‌شان است. در واقع، ارائه‌دهندگان این سرویس، پیش از اینکه اسناد توسط کاربران امضا شوند، از احراز هویت دو عاملی استفاده می‌کنند. اما روش‌های احراز هویت در نوع پیشرفته امضای دیجیتال چیست؟

در این نوع امضای دیجیتال، از روش‌های مختلفی برای تایید هویت کاربران استفاده می‌شود که می‌توان به ارسال یک پسورد پیامکی یا اسکن بیومتریک (اسکن ویژگی‌های فیزیولوژیکی افراد مثل اسکن چشم یا اثر انگشت) در تلفن‌های همراه هوشمند اشاره کرد. این فرایند تایید هویت و اعتبارسنجی جامع، موجب می‌شود اسناد دارای امضای دیجیتال، یک گواهی الکترونیک منحصر به‌فرد داشته باشند که به هویت هر یک از کاربران مرتبط است.

مزایای امضای دیجیتال

اگر تا اینجا مطلب را خوانده باشید و با امضای دیجیتال و کاربردهای فوق‌العاده آن آشنا شده باشید، احتمالا از خودتان می‌پرسید که مزایای امضای دیجیتال چیست؟ در ادامه، به این پرسش پاسخ می‌دهیم.

امضای دیجیتال، امن‌ترین روش رمزنگاری برای دستیابی به امنیت اطلاعات است. دریافت‌کننده پیام یا تراکنش دیجیتال می‌تواند با تطبیق دادن امضای دیجیتال فرستنده و کلید عمومی او (فرستنده)، از صحت سند دریافتی اطمینان حاصل کند. همچنین افراد می‌توانند اطمینان یابند که در حال ارتباط با فرد یا افراد مورد نظر هستند.  

علاوه بر این، در صورتی که یک هکر به داده‌های سند دیجیتال دست یابد و آن را تغییر دهد، هش داده‌های تغییریافته و خروجی که توسط الگوریتم اعتبارسنجی ارائه می‌شود، با یکدیگر تطابق نخواهند داشت؛ بنابراین، دریافت‌کننده با توجه به این نکته که ممکن است تغییراتی در داده‌های دیجیتال اعمال شده باشد، دریافت این پیام را رد کند.

امضای دیجیتال علاوه بر اینکه امکان احزار هویت و یکپارچگی داده‌ها را فراهم می‌کند، این اختیار را به دریافت‌کننده می‌دهد که پیام را رد کند. به دلیل اینکه فرض بر این است که تنها امضاکننده (فرستنده) به کلید امضا دسترسی دارد، دریافت‌کننده می‌تواند در صورت بروز هر گونه اختلاف در آینده، داده‌ها و امضای دیجیتال را به‌عنوان یک مدرک ارائه دهد.

الگوریتم‌های امضای دیجیتال چیست؟

حالا نوبت به بررسی این سوال رسیده که روند تولید و استفاده از امضای دیجیتال چیست؟ امضای دیجیتال از سه الگوریتم تشکیل شده است که در ادامه آن‌ها را بررسی می‌کنیم.

۱-الگوریتم ابتدایی مربوط به ایجاد کلید است که درنهایت یک کلید خصوصی را برایتان می‌سازد. در این مرحله به کلید خصوصی و البته کلید عمومی دسترسی پیدا می‌کنید.

۲-دومین الگوریتم، الگوریتم امضا است که به تولید یک امضا برای پیام مربوطه کمک می‌کند.

۳-سومین الگوریتم، الگوریتم تایید اعتبار (اصالت) است که امکان پذیرش یا رد اعتبار پیام مربوط به یک امضا یا کلید خصوصی را فراهم می‌کند.

سخن آخر

امضای دیجیتال، یک اثر انگشت دیجیتالی است که با استفاده از تکنیک‌های ریاضی (رمزنگاری) ساخته می‌شود. امضای دیجیتال برای اعتبارسنجی اسناد، پیام‌ها و تراکنش‌های دیجیتالی استفاده می‌شود و نسبت به امضای کاغذی، امنیت بیشتری را در اختیار کاربران قرار می‌دهد. امضای دیجیتال نقش مهمی در اجماع اعضای یک بلاکچین در مورد اعتبار تراکنش‌ها دارد. با استفاده از این روش، داده‌های دیجیتالی به‌صورت کاملا امن بین کاربران منتقل می‌شود.

 امضاهای دیجیتال بر اساس فناوری که در ساخت آن‌ها استفاده شده است، در سه دسته امضای دیجیتال ساده، پایه و پیشرفته قرار می‌گیرند. امضای دیجیتال پیشرفته، امن‌ترین نوع امضای دیجیتال است که بار قانونی آن معادل با امضای کاغذی است. امروزه، در بخش‌های مختلفی مثل نهادهای دولتی، تولید، نظام سلامت، درمان و خدمات مالی از امضای دیجیتال استفاده می‌شود.